Traditioneel gezag steunt voortzetting behandeling grensprotocol, pleit voor waarborging van traditionele rechten

In aanloop naar de voortzetting van de behandeling van de ontwerpwet houdende goedkeuring van het Protocol tussen de Republiek Suriname en de Franse Republiek, heeft de Commissie van Rapporteurs (CvR) van De Nationale Assemblée (DNA) op zaterdag 18 juli 2026 overleg gevoerd met Granman Bono Velanti van de Aukaners en vertegenwoordigers van het traditioneel gezag. De bijeenkomst vond plaats op de residentie van de granman in Paramaribo.

Tijdens het overleg gaf de Granman aan dat het traditioneel gezag de voortzetting van de behandeling van het protocol ondersteunt. Hij benadrukte daarbij dat het belangrijk is dat vóór de formele aanname nog inzage wordt verkregen in het officiële document of de definitieve overdracht. Volgens de granman moet het traditioneel gezag de exacte inhoud van de afspraken kunnen bestuderen, zodat de betrokken gemeenschappen goed geïnformeerd blijven over het verdere proces.

De voorzitter van de CvR, drs. Rabindre Parmessar, gaf namens de commissie aan dat na eerdere bezwaren vanuit het traditioneel gezag aanvullende gesprekken zijn gevoerd met verschillende betrokkenen en gemeenschappen in het grensgebied. Hij lichtte toe dat het overleg bedoeld was om inzicht te krijgen in de visie en aandachtspunten van het traditioneel gezag, voorafgaand aan de verdere behandeling van het protocol.

Volgens Parmessar draagt een duidelijke grensregeling niet alleen bij aan rechtszekerheid, maar kan deze ook kansen bieden voor verdere samenwerking en ontwikkeling aan beide zijden van de rivier. Daarbij verwees hij naar ervaringen met andere grensgebieden, waar afspraken over grensoverschrijdende samenwerking hebben bijgedragen aan de ontwikkeling van betrokken gemeenschappen.

Granman Velanti benadrukte tijdens het overleg het belang van het behoud van de traditionele rechten van de bewoners langs de Marowijnerivier. Volgens hem moeten vrije doorvaart en bewegingsvrijheid voor de gemeenschappen langs de rivier gewaarborgd blijven. “Wij willen geen beperkingen op de rivier wanneer wij die moeten gebruiken om onze leefgebieden te bereiken.” Daarnaast benadrukte het grootopperhoofd dat het traditioneel gezag nauw betrokken dient te blijven bij besluitvorming die gevolgen hebben voor de Marrongemeenschappen.
De aanwezige kapiteins, basja’s en overige vertegenwoordigers van de dorpen langs de Marowijnerivier schaarden zich achter deze visie en benadrukten eveneens het belang van vrije doorvaart, bewegingsvrijheid en het behoud van bestaande rechten.

Ook brachten de verschillende DNA-leden hun aandachtspunten naar voren. Het belang van een zorgvuldige grensregeling werd onderstreept door de fractieleider van de NPS, drs. Jerrel Pawiroredjo. Hij gaf aan dat bij het vastleggen van grenzen rekening moet worden gehouden met de belangen, leefwijze en rechten van de gemeenschappen die al generaties lang langs de grensrivieren wonen. Volgens hem kent Suriname een lange geschiedenis en zijn deze gemeenschappen al geruime tijd in het gebied gevestigd.

“Niemand wil dat de Surinaamse bevolking wordt beperkt in haar bewegingsvrijheid. Het gaat er juist om dat we samen zoeken naar oplossingen waarbij rekening wordt gehouden met de zorgen en belangen van de betrokken gemeenschappen,” stelde mr. Stanley Betterson van de ABOP-fractie.

De fractieleider van de VHP, Drs. Asiskumar Gajadien merkte op dat het parlement een overeenkomst behandelt waarover reeds is onderhandeld en waarvan de inhoud vaststaat. Volgens hem moet de aandacht daarom vooral uitgaan naar een zorgvuldige uitvoering van de gemaakte afspraken. Daarbij wees hij erop dat de bewoners langs de rivier vertegenwoordigd zullen zijn binnen de River Council, die toezicht zal houden op de uitvoering van de overeenkomst.

“Dit is een aangelegenheid van nationaal belang. Het is belangrijk dat de rechten van de bewoners langs de rivier worden gewaarborgd en dat het gesprek met het traditioneel gezag wordt voortgezet. De overheid moet voldoende garanties bieden om de belangen van de betrokken gemeenschappen te beschermen,” aldus A-20 fractieleider, dr. Steven Reyme.

Johan Kolader, voorzitter van de Grenscommissie vanuit het ministerie van Buitenlandse Zaken, Internationale Handel en Samenwerking (BIS) gaf vervolgens een toelichting op de inhoud van het protocol en de totstandkoming daarvan. Hij benadrukte dat een definitieve grensregeling noodzakelijk is, maar dat daarbij rekening is gehouden met de belangen van de bewoners langs de Marowijnerivier. Volgens Kolader waarborgen de gemaakte afspraken vrije beweging op de rivier en de bescherming van verworven rechten van de bewoners.

Aan de bijeenkomst namen verder Ivanildo Plein (DNA-lid), en Shirley Ronodikromo, senior diplomaat en juridisch adviseur bij het ministerie van BIS. Namens het traditioneel gezag waren naast Granman Velanti, hoofdkapiteins, kapiteins, basja’s en vertegenwoordigers van de verschillende dorpen langs de Marowijnerivier aanwezig.

📝: EF
📸: PM