Na ruim 35 jaar herschrijft De Nationale Assemblée haar eigen spelregels

De Nationale Assemblée gaat haar eigen spelregels tegen het licht houden. Het parlement besloot tijdens de Huishoudelijke Vergadering van dinsdag 4 augustus 2026 een ad-hoccommissie in te stellen die een integrale herziening voorbereidt van het Reglement van Orde (S.B. 1990 no. 43) — het document dat sinds 1990 bepaalt hoe de Assemblée vergadert, wetten behandelt en de regering controleert.

Weinig documenten zijn zo onzichtbaar en tegelijk zo bepalend als een reglement van orde. Het regelt de inrichting van de parlementaire besluitvorming, de behandeling van wetsvoorstellen, de uitoefening van het controlerecht, het werk van de commissies en de interne organisatie van het parlement. Daarmee is het meer dan een huishoudelijk document: het vervult een staatsrechtelijke functie binnen de constitutionele democratie en draagt bij aan de rechtszekerheid, transparantie en legitimiteit van parlementaire besluiten.

Dat het reglement aan herziening toe is, heeft minder met gebreken te maken dan met tijd. Ruim vijfendertig jaar na de totstandkoming heeft de parlementaire praktijk zich aanzienlijk ontwikkeld, terwijl de democratische rechtsstaat hogere eisen is gaan stellen aan openheid, efficiëntie, rechtsbescherming en institutionele kwaliteit. Een parlement dat de regering bij de tijd wil houden, doet er verstandig aan zelf bij de tijd te blijven.

De commissie is breed samengesteld. Zij bestaat uit de leden dr. h. c. ir. Michael A. Adhin A. Adhin (voorzitter), drs. Asiskumar Gajadien, drs. Rossellie Cotino MSc., drs. Jerrel Pawiroredjo, drs. Dew Sharman, Jennifer Vreedzaam, mr. Stanley Betterson en Silvana Afonsoewa RN. als vaste toehoorders zijn de leden Mahinderkoemar Jogi, Ameerani Jarbandhan PT MSc. PhD en Hakiem Lalmohammed aangewezen. De vertegenwoordiging van verschillende fracties onderstreept dat de herziening breed gedragen moet worden: procedureregels die slechts door een meerderheid worden omarmd, zijn zelden duurzaam.

De opdracht is omvattend. De commissie evalueert het bestaande reglement integraal en formuleert waar nodig voorstellen die aansluiten bij de hedendaagse eisen van goed parlementair bestuur. Daarbij gaat de aandacht onder meer uit naar de kwaliteit van de besluitvorming, de positie van de commissies, de controle op de regering, de wetgevingsprocedure en de interne organisatie van de het parlement.

Geheel nieuw is het traject niet. De Griffie trof reeds in 2004 en opnieuw in 2024 omvangrijke voorbereidingen voor een herziening; in november 2024 werd een conceptvoorstel aangeboden aan de toenmalige voorzitter van De Nationale Assemblée. De instelling van de ad-hoccommissie is daarmee de logische vervolgstap in een langer lopend institutioneel hervormingstraject, en het moment waarop voorbereidend werk overgaat in besluitvorming.

Voor De Nationale Assemblée staat er meer op het spel dan procedurele netheid. Een gemoderniseerd Reglement van Orde maakt het parlementaire proces efficiënter en transparanter, en versterkt daarmee de constitutionele rol van De Nationale Assemblée als hoogste volksvertegenwoordigende orgaan, medewetgever en controleur van het regeringsbeleid binnen de Surinaamse democratische rechtsstaat.